Podział majątku wspólnego małżonków

Majątek wspólny małżonków
Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa. Małżonkowie mogą jednak przez umowę majątkowa małżeńską zawartą w formie aktu notarialnego ustawową wspólność majątkową małżeńską rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową.
W przypadku gdy między małżonkami istnieje ustawowa wspólność majątkowa co do zasady wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich wchodzą do ich majątku wspólnego; w szczególności do majątku wspólnego wchodzą pobrane wynagrodzenia za pracę, dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, dochody z ich majątku wspólnego, dochody z majątku osobistego każdego z małżonków oraz środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków. Majątek osobisty każdego z małżonków pomiędzy którymi istnieje wspólność ustawowa majątkowa obejmuje przedmioty majątkowe nabyte przez tego małżonka przed powstaniem wspólności ustawowej, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego oraz inne przedmioty majątkowe wymienione w Art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zasadą jest, że oboje małżonkowie maja równe udziały w majątku wspólnym, chyba że w umowie majątkowej małżeńskiej postanowią inaczej.
W przypadku gdy małżonkowie zawarli umowę majątkową, którą ustawową wspólność majątkową rozszerzyli lub ograniczyli, postanowienia umowy decydują o tym jakie składniki majątkowe wchodzą do majątku wspólnego małżonków, a jakie do ich majątków osobistych.

 

Ustanie wspólności majątkowej warunkiem podziału majątku wspólnego
W czasie trwania pomiędzy małżonkami wspólności, czy to ustawowej czy umownej, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego ani rozporządzać lub zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Ustanie zatem wspólności majątkowej jest warunkiem przeprowadzenia podziału majątku wspólnego. Wspólność majątkowa małżeńska, zarówno ustawowa jak i umowna, ustaje w następujących przypadkach:
1/ w przypadku orzeczenia przez sąd rozwodu małżonków,
2/ w przypadku orzeczenia przez sąd separacji małżonków,
3/ w przypadku ustanowienia  między małżonkami rozdzielności majątkowej, czy to przez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej przez małżonków czy na mocy orzeczenia sądu,
4/ w przypadku ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.
Wspólność majątkowa małżeńska ustaje także w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, jednakże w takim przypadku dokonanie podziału majątku wspólnego przez małżonków jest wyłączone z mocy wyraźnego przepisu prawa.
W wyniku ustania wspólności majątkowej małżeńskiej małżonkowie nie mają majątku wspólnego lecz majątki osobiste, w skład których wchodzi obok ich dotychczasowych majątków osobistych, udział wynoszący co do zasady jedną drugą części w ich dotychczasowym majątku wspólnym.

 

Podział umowny lub sądowy
Małżonkowie mogą dokonać podziału dotychczasowego majątku wspólnego w umowie, a w przypadku braku zgody każdy z małżonków może wystąpić do sądu o dokonanie podziału tego majątku.
Umowa o podział majątku wspólnego może zostać zawarta w formie ustnej, pisemnej zwykłej lub pisemnej kwalifikowanej (pismo z datą pewną, pismo z podpisem notarialnie poświadczonym, akt notarialny), przy czym jeżeli w skład dzielonego majątku wchodzi nieruchomość, użytkowanie wieczyste lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu  umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.
W przeciwieństwie do podziału sądowego, kiedy to co do zasady podział powinien obejmować cały majątek wspólny, wartość przedmiotów wchodzących w skład majątku określana jest według kryteriów obiektywnych - cen rynkowych, podział dokonany jest przede wszystkim przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego, a sąd decyduje o wysokości i terminach ewentualnych spłat czy dopłat, w przypadku podziału umownego w ramach swobody umów strony mogą ograniczyć podział tylko do części majątku wspólnego, mogą przy ustalaniu wartości poszczególnych przedmiotów uwzględnić ich subiektywną wartość, a także mogą dowolnie ustalić komu przypadną poszczególne przedmioty oraz wysokość i terminy ewentualnych spłat czy dopłat.

 

Skład i wartość poszczególnych składników majątku wspólnego
Celem dokonania podziału małżonkowie powinni wskazać skład i wartość poszczególnych składników majątku wspólnego oraz określić sposób podziału.
Przedmiotem podziału są aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego w dacie ustania wspólności, a istniejące w chwili dokonywania podziału. Wartość aktywów, które zostały zbyte lub zużyte bezpodstawnie lub roztrwonione przez jednego z małżonków, a także wartość przedmiotów majątkowych, które nie weszły do wspólności z winy jednego z małżonków, mogą być uwzględniane przy dokonywaniu podziału w ten sposób, że ich wartość zostanie zaliczana na poczet udziału tego z małżonków, którego zawinione zachowanie spowodowało uszczuplenie majątku wspólnego. W związku z tym, że podział obejmuje tylko aktywa, a nie pasywa wchodzące w skład majątku wspólnego ewentualne porozumienie stron co do wykonania czy spłaty przez jedną z nich zobowiązań związanych z majątkiem wspólnym nie skutkuje względem wierzycieli; odniesie skutki wyłącznie pomiędzy małżonkami.

 

Sposoby podziału
Celem podziału majątku wspólnego poszczególne przedmioty wchodzące w skład tego majątku mogą być:
1/ podzielone fizycznie między małżonków - jeżeli jednemu z małżonków w wyniku podziału fizycznego przypadną przedmioty majątkowe, których łączna wartość jest niższa niż wartość przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, może domagać się od drugiego małżonka powinien uiszczenia na jego rzecz dopłat celem wyrównania różnicy. Należy zaznaczyć, że nie można dokonać fizycznego podziału rzeczy, jeżeli byłby on sprzeczny z przepisami ustawy, społeczno - gospodarczym przeznaczeniem rzecze albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub zmniejszenie jej wartości
2/ przyznanie wszystkich lub poszczególnych przedmiotów majątku wspólnego jednemu z małżonków; w takim wypadku drugi małżonek może domagać się uiszczenia na jego rzecz spłaty celem wyrównania różnicy pomiędzy wartością przysługującego mu udziału w majątku wspólnym a wartością otrzymanych przedmiotów,
3/ sprzedane, a suma uzyskana ze sprzedaży podzielona między małżonkami proporcjonalnie do przysługujących im udziałów w majątku wspólnym.

 

W przypadku gdy małżonkowie obok majątku wspólnego mieli także majątki osobiste przy podziale majątku wspólnego powinny zostać rozliczone wydatki i nakłady poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny lub z majątku wspólnego na majątek osobisty. Zasadą jest, że każdy z małżonków jest obowiązany zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych dokonanych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód oraz może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, przy czym nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Te same zasady dotyczą długu jednego z małżonków zaspokojonego z majątku wspólnego.

 

Kancelarie prawnicze | Lawyers Poland | Law firms Poland | Kancelaria Prawna | Radca Prawny | Adwokat | Prawnik | Prawnik Warszawa

4mk- grafika

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.